وقايع سال فرخنده فال لوىئيل تركى بعضها مطابق سنه اثنى عشر [ 452 ] و الف و بعضها موافق ثلث عشر و الف كه سال هيجدهم جلوس سعادت مأنوس عباسى است سال همايون فال روز يكشنبه نوزدهم شهر شوال ختمت بالخير و الظفر و الاقبال اتفاق افتاد خسرو سيارگان كه قلعه گشاى طارم چهارمست بروج مشيده دلو و حوت را سپرى ساخته لواى ظفر و اقبال در ساحت دلگشاى حمل افراخت و شاه انجم سپاه والاجاه و اردوى گردون اشتباه در پاى قلعه ايروان نزول اجلال داشتند و در مدت محاصره به جهت هجوم لشكر دى و شدت زمستان و دمسردى روزگار كه زمينها از غايت افسردگى حكم فولاد اكبر داشت چندان كارى از پيش نرفته بود . در اين هنگام كه شهسوار گيتى خرام جهان پيما يعنى خورشيد عالم آرا با شكوه عظمت و اقبال از تنگناى مظلم دى بيرون خراميده كمند زرين تار همت بر تسخير قلعه وسعت آباد جهان انداخت و افسردگى روزگار قدرى روى بانحطاط آوردهء قلعه گشايان باغ و بهار جلوه‌گرى آغاز نهادند و رزم آزمايان معركه نبرد و بهادران موكب اقبال بيشتر از پيشتر كمر همت چست بر ميان بسته بلوازم قلعه‌گيرى پرداختند و دو عدد توپ قلعه كوب بزرگ كه هر يك تخمينا سى من به وزن تبريز سنگ مىانداخت ترتيب يافت بر رأى جهان آرا پرتو ظهور انداخت كه نخست در تضيق ساكنان حصار جديد اهتمام نموده بحيطهء تسخير درآورند و بعد از آن بتوفيق سبحانى از جانب حصار جديد سيبه پيش آورده متوجه تسخير قلعه عتيق گردند و بروشنى مشعلهء تقدير بمسلك اين تدبير افتاده قرچقاى بيك را با جمعى از غلامان و تفنگچيان خراسانى مقرر فرمودند كه از جانب قبلى حصار جديد سبيه پيش برند و محافظت جانب شمالى قلعه عتيق كه بقرچقاى بيك و غلامان متعلق بود بحسن اهتمام ذوالفقار خان و لشكر آذربايجان مفوض گشت و يك عدد توپ را به طرف شرقى قلعهء عتيق كه سيبهاى مقصود بيك ناظر و عمله كارخانه‌ها و محمد تقى بيك مين باشى تفنگچيان تبريز و تفنگچيان بافقى بود برده نصب نمودند و امير كونه خان كه از قراباغ آمده حكومت ايروان به او نامزد شده بود قرار يافت كه در جانب شرقى ما بين قلعهء عتيق و جديد در برابر برج سفيدى كه معظم بروج قلعه و ارتفاع آسمانى داشت حواله ترتيب داده پاى جلادت و مردانگى از آنطرف پيش نهند و قنبر بيك سليحدار باشى كوزى بيوكلوبا بعضى از دليران بجانب شرقى قلعه جديد معين شدند و از برج بزرگى كه ركن طرف قبلى حصار جديد بود تا دروازه در عهدهء اهتمام قورچى باشى و قورچيان عظام قرار گرفت و يك توپ را در آنجا نصب نمودند و اطراف و جوانب هر دو قلعه سواى جانب غربى كه رودخانه زنگى چاى مشهور از آنجا ميگذرد و سيبه آوردن از آنطرف متعذر بود بمردان كارى استحكام يافته قلعه را مركز وار در ميان گرفتند و هر يك از سرداران مورجل خود را استحكام تمام